วิธีใช้งานเรดาร์ฝน

dBZ คืออะไร

dBZ เป็นหน่วยที่ใช้บอกความแรงของสัญญาณสะท้อนกลับจากเป้าหมายในอากาศ ค่า dBZ สูงขึ้นมักหมายถึงมีหยดน้ำมากขึ้น หยดน้ำใหญ่ขึ้น หรือมีลูกเห็บปนอยู่ จึงมักแปลเป็นฝนที่แรงขึ้นบนภาพเรดาร์

• ค่าต่ำมากหรือสีจาง: อาจเป็นฝนอ่อน ละอองฝน หรือสัญญาณอ่อน
• ค่าปานกลางหรือสีเขียว-เหลือง: มักเป็นฝนที่ตรวจพบชัดขึ้น
• ค่าสูงหรือสีส้ม-แดง-ม่วง: มักเป็นฝนหนัก ฝนฟ้าคะนอง หรือบริเวณที่มีหยดน้ำขนาดใหญ่

อย่างไรก็ตาม dBZ ไม่ได้เท่ากับปริมาณฝนบนพื้นโดยตรงเสมอไป เพราะขนาดหยดน้ำ ชนิดของฝน ความสูงของลำแสง และสิ่งรบกวนสัญญาณมีผลต่อค่าที่เห็น

ภาพเรดาร์ต่างจากภาพดาวเทียมยังไง

เรดาร์ ใช้ดูตำแหน่งและความแรงของฝนที่กำลังสะท้อนสัญญาณในรัศมีรอบสถานี จึงเหมาะกับการดูว่าฝนอยู่ตรงไหนและกำลังเคลื่อนไปทางใด

ดาวเทียม ใช้ดูเมฆจากด้านบน เห็นภาพกว้างกว่าและช่วยดูการก่อตัวของกลุ่มเมฆ แต่เมฆบางก้อนไม่จำเป็นต้องมีฝนตกถึงพื้นเสมอไป

การดูให้แม่นขึ้นควรใช้ทั้งสองอย่างร่วมกัน: เรดาร์บอกฝนใกล้ปัจจุบัน ส่วนดาวเทียมช่วยดูแนวโน้มเมฆและระบบอากาศรอบ ๆ

ทำไมภาพเรดาร์อาจไม่ตรงกับฝนที่พื้น 100%

• ลำแสงสูงขึ้นเมื่อไกลสถานี โลกมีความโค้งและลำแสงเรดาร์ยกสูงตามระยะทาง ฝนใกล้พื้นไกล ๆ อาจตรวจไม่ชัด
• ภูเขา อาคาร หรือสิ่งกีดขวาง อาจบังลำแสง ทำให้บางพื้นที่สัญญาณอ่อนหรือมีเงาเรดาร์
• ฝนอ่อนมาก อาจสะท้อนสัญญาณไม่พอ โดยเฉพาะฝนละอองหรือฝนที่ตกใต้ฐานเมฆต่ำ
• ลูกเห็บสะท้อนแรง ทำให้สีเข้มมากและอาจประเมินว่าฝนหนักกว่าปริมาณน้ำฝนจริง
• สิ่งที่ไม่ใช่ฝน เช่น ground clutter คลื่นทะเล ฝูงแมลง หรือสภาพชั้นบรรยากาศบางแบบ อาจปรากฏคล้ายฝนได้
• ภาพมีเวลาอัปเดต ฝนฟ้าคะนองเปลี่ยนเร็ว ภาพที่ช้าไปไม่กี่นาทีก็อาจต่างจากสถานการณ์จริงแล้ว

เทคนิคอ่านภาพ Loop

• ดูอย่างน้อย 3-5 เฟรม เพื่อเห็นทิศทาง ไม่ตัดสินจากภาพเดียว
• สังเกตว่ากลุ่มฝน “โตขึ้น” หรือ “อ่อนลง” สีที่เข้มขึ้นแปลว่ากลุ่มฝนกำลังแรงขึ้น
• ถ้ากลุ่มฝนเรียงเป็นแนวยาวและเคลื่อนซ้ำผ่านพื้นที่เดิม ต้องระวังฝนสะสมและน้ำท่วมฉับพลัน
• ถ้าขอบกลุ่มฝนมีสีแดงหรือม่วงเคลื่อนเข้าใกล้พื้นที่ ควรเผื่อเวลาเตรียมตัวก่อนฝนถึง
• ดูทิศทางลมและประกาศเตือนร่วมด้วย เพราะฝนฟ้าคะนองบางก้อนอาจเปลี่ยนทิศหรือขยายตัวเร็ว